g1tUqI. Sabahları uyandığınızda dinlenmemiş hissediyorsanız, çene-baş-boyun bölgesinde ağrılarınız varsa, dişlerinizde kırılmalar meydana geliyorsa diş sıkıyor olabilirsiniz. Bruksizm, özellikle uyku sırasında dişlerin sıkılması ve birbirine sürtünmesi gıcırdatma ile karakterize olan davranışsal bir rahatsızlıktır. Erişkinlerde % 8-10 oranında görülen bruksizm, çocuklarda daha sık görülmektedir % 15-40. Büyüdükçe bu oran giderek azalır. Diş sıkmanın tetikleyici faktörü genellikle stres ve gerginliktir. Uyku esnasında görülebileceği gibi gün içerisinde yüksek konsantrasyon gerektiren aktiviteler esnasında veya trafik sıkışıklığı gibi stresli durumlarda da görülebilir. Stresin dışında, diş sıkmaya neden olan diğer durumlar şunlardır Uyku bozuklukları Kapanış bozuklukları Aşırı kafein kullanımı Alkol ve sigara kullanımı Eksik veya çapraşık dişler Diş sıkmanın belirtileri nelerdir? Diş sıkan hastaların büyük çoğunluğu diş sıktığının farkında değildir ve bu durumu kabul etmek istemeyebilir. Eğer aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçına sahipseniz ilk fırsatta diş hekiminiz ile iletişime geçin. Sabahları uyanınca çenede kilitlenme hissi, baş-boyun-sırt ağrıları, çene kaslarında ağrı, yorgunluk, ağızda kum varmış hissi Dil ve yanaklarda sık görülen yaralar Yanakta dişlerin seviyesinde oluşan beyaz çizgi Çene eklemlerinde ses ve takılma hissi Çene kaslarına bağlı yüzde asimetri Dolgu ve kaplamalarda sık görülen kırılmalar Dişlerde ağrı ve sıcak-soğuk hassasiyeti Diş eti çekilmeleri Dişlerde sallanma Diş sıkmanın tedavisi nasıldır? Tedaviler, diş sıkmaya neden olan durumların ortadan kaldırılması ve hasarın azaltılmasına yönelik uygulanır. Kabullenme İlk yapılması gereken, diş sıktığınızı kabul etmek ve tedaviye inanmaktır. Bu farkındalık bile diş sıkmanızı azaltmaya yardımcı olacaktır. Stresin kontrol altına alınması Diş sıkmanın şiddeti, yaşadığınız strese bağlı olarak artar veya azalır. Rahatlamanın ve stresi yenmenin bir yolunu bulmalısınız. Meditasyon ve spor yapmak yardımcı olabilir. Gece plağı kullanımı Kişiye özel üretilen plaklar, dişlerin ve eklemin hasar görmesini önler. Düzenli olarak en az 5-6 ay kullanılmalıdır. Yoğun kahve, alkol ve sigara tüketiminiz varsa, tüketimi sınırlandırmalısınız. Yoğun diş sıktığınız, ağrılı dönemlerde geceleri uykudan önce kas gevşetici ilaçlardan faydalanabilirsiniz. Şiddetli ağrı, kas spazmına bağlı yüzde asimetri, ağzı açamama gibi şiddetli durumlarda çene kaslarına botoks tedavisi uygulanabilir. Diş sıkan hastalarda yaşadığımız en büyük sorun, kişilerin diş sıktıklarını kabul etmemeleri ve tedaviyi reddetmeleridir. Bu durum hasarın devam etmesine ve tedavide geç kalınmasına neden olmaktadır. Dt. Emrah Güvenenler⁠ İçindekiler1 Bruksizm nedir? Diş Gıcırdatma Bruksizm Bruksizm Tedavi Edilir Mi? Diş Sıkma Neden, Olur Belirtileri Nedir Diş Sıkma Tedavisi Bruksizm nedir? Çoğunlukla uyku sırasında oluşan güçlü çene hareketlerinin sebep olduğu diş sıkma, diş gıcırdatma olayına bruksizm denir. Diş Gıcırdatma Bruksizm Diş gıcırdatma alışkanlığı olan kişilerin %5 ile arasındaki kısımı dişlere uyguladıkları kuvvet sonucu dolguların ya da dişlerin kırılması gibi zararlara neden oluyor. Bir kısmı ise çene eklemi diş fonksiyonlarından şikayetçi olmakla birlikte sabahları sebepsiz baş ve kas ağrıları çektiklerini ifade etmektedir. Diş gıcırdatmanın temel nedeni strestir. Bunun yanında aşırı sinirli olmak, titiz olmak ve malokluzyon yani dişlerin dizilişindeki bozukluklar da bruksizmin oluşmasına etki eden faktörlerdir. Diş gıcırdatma sorunu sadece yetişkinlerde değil aynı zamanda çocuklarda da görülebilir. Dişlerini gıcırdatan çocuklar genellikle bebeklik dişlerinin ve kalıcı dişlerinin çıktığı zamanlar bunu yapar. Bu iki dönem tamamen geçtiğinde çocuklar diş gıcırdatma alışkanlığını bırakma eğilimine girerler. Bruksizm Tedavi Edilir Mi? Bruksizm tedavi edilebilen bir hastalıktır. Tedavinin temel amacı ise dişlerde ve çene eklemlerinde oluşabilecek kalıcı zararları engellemektir. Öncelikle çokta mümkün olmasa bile temel nedeni olan stresi hayatımızdan çıkarmamız gerekmektedir. Sonrasında dişler koruma altına alınır. Diş hekimi tarafından verilen silikon plaklar uygulanır. Uyku sırasında alt ve üst dişlerin temasını engellemek amacı ile kullanılan silikonlar bazı durumlarda tek başına yeterli olmayabilir. Stres terapileri, rahat uyumayı sağlayan önlemler, kas gevşetici ilaç kullanımı, hatalı olan diş dolgu ve kaplamalarının yenilenmesi, eksik dişlerin yerine protez uygulamaları da diş gıcırdatma tedavisine destektir. Diş sıkma uyanıkken ya da uyurken bilinçsizce yapılabilir Uyurken kenetlenme ya da ritmik kasılmalar şeklinde ortaya çıkar. En yaygın bilinen belirtisi sabah uyanınca oluşan sebepsiz baş ağrılarıdır. Diş Sıkma Neden, Olur Belirtileri Nedir Kaygı bozuklukları, sigara ve alkol kullanımı, hiperaktif kişilik, uyuşturucu madde kullanımı, sorunlu diş pozisyonları, uyku sorunları gibi sorunlar diş sıkmanın nedenleri arasındadır. Boğaz, çene ve yüz kaslarında ağrı, sebepsiz baş ağrıları, oyulmuş ya da kırılmış dişler, diş hassasiyeti, dilde oluşan diş izleri, yanak içlerinde oluşan yaralar, çiğneme esnasında oluşan kas ağrıları, çene eklemlerinde rahatsızlıkların oluşumu, uyku problemi, omuz ve boyun ağrıları, hiperaktif çocuklarda kulak ağrıları diş sıkma belirtileridir. Diş Sıkma Tedavisi Diş sıkma tedavisine tıpkı diş gıcırdatma da olduğu gibi stresten uzak kalarak başlamak gerekir. Aşırı düzeyde yaşanan duygu yoğunluklarını hafifletmek bir süre sonra bazı durumların kaybolmasına sebep olacaktır. Yatmadan önce yapılan nefes egzersizleri, uyumadan önce alkol ve kafein tüketmemek, sevdiklerle geçirilen kaliteli zamanlar, kendinizi rahatlatmaya yardımcı meditasyon çeşitleri evde uygulayabileceğiniz yöntemlerdendir. Kas gevşetme hareketleri, ilaç tedavisi, ağız koruyucular ve profesyonel alınan yardımlar diş sıkmalarının tedavisinde etkin yöntemlerdir. Bu yöntemlerin yanı sıra düzenli hekim kontrolleri de diş sıkma ve gıcırdatma rahatsızlıklarının ortaya erkenden çıkmasını sağlar ve ileride oluşabilecek diş kayıplarını ve çene eklem hastalıklarını önler. Gece farkında olmadan dişlerinizi sıkıyor ve sabah çene ağrısı ile mi uyanıyorsunuz? O halde stresin sebep olduğu günümüzün en önemli hastalıklarından Bruksizm’ sizin de kapınızı çaldı demektir. Diş Hekimi Pertev Kökdemir, halk arasında Yönetici Hastalığı’ olarak da bilinen, günlük hayatta yaşanılan strese bağlı olarak dişleri sıkmaya neden olan Bruksizm’ ile ilgili şu bilgileri verdi Kimler daha çok diş sıkıyor? “Diş sıkma öncelikle stresin neden olduğu bir durumdur. Ancak ağızdaki mevcut eksik dişler ve yanlış yapılan protezler de çene kapanışını olumsuz etkilediğinden diş sıkmaya neden olabilmektedir. Yoğun stres altında olan yöneticiler ve çalışanlar ile özellikle sınav dönemlerinde olan öğrenciler; diğer insanlara oranla daha çok diş sıkıyor. İş veya okul stresi diş sıkmaya neden olur mu? Evet, günümüzde gerek okul hayatı ve sınav stresi, gerekse iş hayatının yaşattığı stres fazla olduğundan; diş sıkma sıklıkla görülen bir durumdur. Diş sıkma, kişinin stresli olduğu zamanlarda daha çok gece görülen bir durum olsa da, gün içerisinde de görülebilmektedir. Diş sıkmak dişlere ne gibi zararlar verir? Diş sıkmak, diş minelerinde ve mevcut porselen restorasyon ya da dolgularda aşınmalara ve kırıklara neden olabilir. Aynı zamanda çene eklemi içerisindeki eklem sıvısının azalmasına bağlı olarak eklem başında ve yuvasında aşınmalara; ağız açmada zorluklar ve ağrılara da sebep olabilir. Diş sıkma sorunun tedavisi var mı? Diş sıkma, yüz kaslarına yapılan botoks işlemi ile azaltılabilir. Ayrıca hastanın ağız ölçüsüne göre hazırlanan özel şeffaf plaklar ile dişlere ve ekleme verilen zarar azaltılabilir. İleri eklem problemlerinde eklem kapsülünün tıkanması gibi cerrahi müdahaleler söz konusu olabilir. Diş sıkma sonucu oluşan zararların tedavisi var mı? Aşınan dişlerin gerekli tedavileri yapıldıktan sonra porselen veneerler ile kaplanarak hem koruma altına alınır, hem de azalan yüz yüksekliği hastaya geri kazandırılır. Çocuklarda diş sıkma görülür mü? Özellikle karışık dişlenme döneminde yani çocukların ağızlarında hem süt, hem de daimi dişlerinin bulunduğu dönem tam bir oklüzyon olmadığından yani çocuklar dişlerini dengeli bir kapanışa getiremediğinden diş gıcırdatma görülebilmektedir. Tedavi olunmaması ne gibi sorunlara yol açar? Dişlerinde aşınmalara bağlı olarak mine tabakası yok olur. Bu durum çürümeye ve enfeksiyona açık bir diş yapısına sebep olurken, estetik anlamda da hoş olmayan bir görüntü oluşur. Aşınmalara bağlı hastanın yüz yüksekliğinin azalması, daha yaşlı görünmesi ile birlikte çene eklemlerinde ciddi problemler ve estetik sorunlar oluşur.” GIDAHATTI DERGİSİNİ ÜCRETSİZ İNDİRİN Uykuda diş gıcırdatma veya diş sıkma sorunu psikolojik etkenlerden dolayı olmaktadır. Çözüm olarak, sıkıntıya neden olan sorunun giderilmesi gerekir. Uykunuzda bilinçsiz olarak dişlerinizi gıcırdatıyorsanız, gün içerisinde yaşadığınız sorunların etkisinde kalmışsınız demektir. Eğer çocuğunuzda diş gıcırdatma sorununu gözlemliyorsanız; çocuğunuzun sosyal yaşantısındaki yaşadıklarını dinlemelisiniz. Arkadaşları ile gün içinde yaşadığı onu olumsuz etkileyebilecek durumların olup olmadığını, bakıcısı varsa iletişimlerini öğrenmelisiniz. Neden diş sıkarız? Sosyal hayatın yarattığı stresin, insanlarda oluşturduğu enerjiyi bireyler, gece veya gündüz diş sıkma eylemi gerçekleştirerek bu enerjisini dışarı atabilmektedir. Toplumda Diş Gıcırdatma Rahatsızlığı Oranı Toplumda bireylerin 2/3’de ve her yaşta diş sıkma görülmektedir. 12 yaştan 70 yaşına kadar her iki cinsten de bu rahatsızlık son dönemde artarak devam etmektedir. Diş Gıcırdatmanın Nedenleri Psikolojik Nedenler Tıp dilinde “Brukrizm” olarak adlandırılan bu rahatsızlık, bazı araştırmacılar tarafından dişler arasındaki kapanış ilişkisinin bozulmasından da kaynaklanabileceğini söylemiş, bazıları ise santral sinir sistemindeki bir hastalığın neden olduğunu söylemiştir. Vücudumuzda stres belirtilerinin ilk hissedildiği yer ağızdaki dokulardır. Stres, diş gıcırdatma veya diş sıkma rahatsızlığının hem nedeni hem de bu rahatsızlığın şiddetini artıran önemli bir faktördür. Aşırı sinirli, titiz ve hassas bir yapıya sahip olan insanlarda daha çok görülür. Dişlerde Gıcırdama Neden Olur? Diş Yapısının Bozukluğundan Kaynaklı Nedenler Kişinin bilinçaltındaki problemlerden kaynaklandığı gibi, diş yapısının da bu olayda etken olduğu düşünülebilir. İnsanlarda diş gıcırdatma psikolojik olduğu gibi dişlerin diziliş ve sıralanış bozukluklarından malokluzyon da kaynaklanabilir. Yani alt çenenin önde olması ya da geride olması, üst çenenin önde ya da geride olmasıdır. Ya da dişler arasındaki uyumsuzluk buna örnektir. Dişlerin baş başa gelmesi, diş dizisinin çapraz ya da eğri olması bunlar sonucunda da bireyin istemeden diş sıkmaya neden olduğunu göstermektedir. Dişin gıcırdamasının dişlere verdiği zararlar ve ağızdaki dokuların gördüğü zararlar Dişlerde aşırı hassasiyete neden olur. Dişlerde kırılmaya neden olur. Dişlerdeki çiğneyici yüzeylerde aşınmaya neden olur. Dişin boynunda diş eti hizasında oluşan aşınmalara neden olur. Diş etinin geriye çekilmesine neden olur. Dişlerde sallanmaya neden olur. Baş ağrısı, kas ağrısına neden olur. Yanaklarda tahrişe neden olur. Çene ekleminde ağrıya neden olur. Diş boylarında kısalmaya neden olur. Sıcak ve soğuk şeylere karşı hassasiyet meydana gelir. Ani olarak diş sızlamaları gerçekleşir. Diş eti çekilmelerine neden olur. Ağız yaralarına neden olur. Dişlerdeki ve ağız dokularındaki bu zararlar, rahatsızlığın ilk aşamalarında görülmese de ileriki zamanlarda karşılaşılabilecek sorunlardır. Diş Gıcırdatma Rahatsızlığının Tedavisi Diş sıkma rahatsızlığı tedavi edilmelidir. Çünkü; dişlerde ve çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek gerekir. Buna bağlı olarak da ağrıyı dindirmek için tedavi uygulanmalıdır. Diş hekimleri tarafından uygulanan, dişlerin birbirine temas etmemesini sağlayan, dişlerin arasına yerleştirilen gece koruyucuları dişleri sıkma ve buna bağlı olarak diş gıcırdama tedavisinde kullanılan önemli araçlardan biridir. Fakat gece koruyucularının tedavi aşamasında yeterli olmadığı durumlar vardır. Bunun içinde hastalığın ilerleme durumuna göre bazı ek tedavilerin uygulanması gerekir. Örneğin; Bilinçaltında oluşan stresin yok edilebilmesi için terapi almak. Uyku sorunu yaşıyorsanız rahat uyumayı sağlamaya yönelik tedavi görmek. Rahat olamadığınız durumlarda kas gevşetici ilaç uygulaması yapılabilir. Dişlerinizde hatalı yapılmış bir işlem varsa bunun tekrar yenilenmesini sağlamak. Eksik olan dişleriniz varsa bunun yerine protez diş uygulaması yapılabilir. 1119 Haber Kaynağı İHA Vücudumuzun kaslardan kemiklere sinirlerden dişlere birbirine her saniye haber gönderen ve temelden bağlı bir makine olduğunu ifade eden Estetik Diş Hekimi Dr. Efe Kaya, "Dişler kemikler içinde bulunur ve dişleri kemiğe bağlayan liflerin etrafında reseptörler vardır. İnsan yemeği ağzına aldığında bu liflerin etrafındaki hareket algılayıcılar çalışmaya başlar ve dişlerin üzerine gelecek kuvvetleri tek tek ayarlar. Yemek yeme hareketinin ilk sinyali alındığında beyin bunu 50 N da diş üzerinde olduğunda bir şeylerin yanlış gittiğini algılar ve basıncı durdurur. İnsan bilinç dışı veya bilinçli olarak dişlerini sıktığında bu mekanizmaya zarar verir" dedi. Diş sıkmanın en çok yaşandığı anın uyku hali olduğunu dile getiren Estetik Diş Hekimi Dr. Efe Kaya, "Uykudan bilinçaltı kontrolü ele aldığından dişlerin üzerine gelen kuvvetler değerlendirilemez ve istem dışı fazla kuvvetler dişler üzerinde birikir. Uykuda diş sıkma probleminin başrol oyuncusu bilinç altımız, gün içerisinde yaşanan olaylar sonucu alt bilinçte oluşan stres gece devreye giren bilinç altının dışavurumu olarak diş sıkmaya dönüşüyor" dedi.

uykuda diş sıkma neden olur